Kaymaz seramik: R ve A, B, C sınıfları, duş tabanı seçimi ve temizliği

Kaymaz seramik nedir: ıslak zeminde ölçülen tutunma

Bir seramiğin kaymaz olup olmadığı gözle ya da elle anlaşılmaz; laboratuvarda eğik düzlem deneyiyle ölçülür. Deneyi yapan kişi, üzerine seramik döşenmiş bir rampada ileri geri yürür. Rampa yavaşça eğilir ve kişi kaymaya başladığı anda açı okunur. Açı ne kadar büyükse zemin o kadar iyi tutar.

Deneyin iki biçimi vardır. Biri ayakkabıyla ve motor yağı sürülmüş zeminde yapılır, sonucu R sınıfıdır. Öteki çıplak ayakla ve ıslatıcı katkılı suyla ıslatılmış zeminde yapılır, sonucu A, B ya da C sınıfıdır. İki deney Alman standartlarından (DIN 51130 ve DIN 51097) gelir; 2021'den beri Avrupa standardı EN 16165'in içindedir. Alman standartları geri çekildi, ama sınıfların adı ve ölçüsü aynı kaldı; ürün föyünde bugün de "R10" ve "B" diye yazar.

R9, R10, R11 ne demek

R sınıfı, ayakkabılı kişinin yağlı zeminde kaymadan yürüyebildiği en büyük açıdır. Sınıflar ve Alman işyeri kuralının (ASR A1.5) aynı sınıfı istediği yerlerden örnekler:

• R sınıfı banyoyu tek başına anlatmaz. Ayakkabının tabanı ve yağ, çıplak ayakla sabunlu suyun davranışına benzemez. R10 bir seramik çıplak ayakla iyi de tutabilir, kötü de; bunu A, B, C sınıfı söyler.
• "Kaymazlık R sınıfına girmez" ne demek? Seramik rampada 6°'ye ulaşmadan kaymıştır ya da hiç ölçülmemiştir; çoğu zaman bir duvar karosudur. Islak hacmin zeminine döşenmez.

A, B, C sınıfları: çıplak ayakla ıslak zemin

Çıplak ayak deneyinin sınıfları ve Alman iş kazası sigortasının (DGUV 207-006) bu sınıfları istediği yerler:

Bir seramik iki deneyden de geçmiş olabilir; föyde "R10 B" ya da "R11 / A+B" diye yazar. Bu iki ayrı ölçüdür, birbirinin karşılığı değildir.

Bu tablo kamuya açık yerler içindir: yüzme havuzu, spor salonu, otelin spa bölümü. Konutun ve otel odasının banyosu için yazılı bir kural yoktur. Villeroy & Boch'un teknik bilgisi bunu açıkça söyler ve eşiksiz duşta çıplak ayak sınıfı olan seramiği önerir. Konutta seçim, bu tablonun banyoya uyarlanmasıdır.

Banyoda hangi seramik seçilir

• Parlak seramik kayar mı? Islakken çoğunlukla kayar. Cilalı (parlatılmış) seramiğin ve tam lappatonun (yüzeyi parlatılmış, parlaklığı yüksek seramik) föyünde ya hiç kaymazlık sınıfı yoktur ya da en düşük sınıf (R9) yazar; çıplak ayak sınıfı yoktur. Parlak seramik banyonun duvarında yerindedir.
• Mat seramik mi, parlak mı? Banyo zemininde mat ya da yapılı yüzey. Ama mat görünüş de kaymazlık demek değildir: mat ve pürüzsüz bir yüzey sınıfsız olabilir. Karar yüzeyin görünüşüne değil föydeki sınıfa göre verilir.
• Doğal taş: Cilalı mermer ve dolgusu cilalanmış traverten ıslakken kayar. Honlanmış (mat zımparalanmış), fırçalanmış ya da eskitilmiş yüzey daha iyi tutar. Taşın da sınıfı aynı rampada ölçülür; ürün föyünde yoksa tedarikçiden istenir.
• Küçük ebat ve derz: Derz, ayağın altında ince bir pürüz çizgisidir. Küçük ebatlı karoda derz oranı yükselir ve tutunma artar. Banyonun geri kalanında ise büyük ebat, daha az derzle temizliği kolaylaştırır. İki karar birbirine karşı değildir: duş tabanı ve banyo zemini ayrı seçilir.
• Duvar dibi: Alman kuralları, üzerine basılmayan duvar diplerinde (yaklaşık 15 cm) ve köşelerde, temizliği kolaylaştırmak için düz yüzeye izin verir.

Duş tabanı nasıl olmalı

Duş tabanında iki şey birlikte çalışır: yüzeyin tutunması ve suyun tabanda beklememesi. Su, yüzeyle ayak arasında ne kadar kısa kalırsa tutunma o kadar korunur. DGUV, kamuya açık duşlarda en az yüzde 3 eğim ister. Konutta eğim, süzgecin yerine ve karonun ebadına göre projede belirlenir; eğimli şap ve yalıtım: "Banyo su yalıtımı nasıl yapılır".

1. 1
   Mozaik ve nokta süzgeç. Süzgeç ortadadır, taban dört yönden ona eğimlidir. Küçük parçalar bu eğime kendiliğinden uyar; sık derz ayrıca tutunma sağlar. Derzin çok olması bakım ister: epoksi derz seçilir.
2. 2
   Büyük karo ve nokta süzgeç. Büyük karo dört yönlü eğime uymaz; köşegenlerinden kesilir (zarf kesim) ve her parça kendi eğimine yatırılır. Derz azdır, tutunmayı yüzey verir: B sınıfı şarttır.
3. 3
   Büyük karo ve lineer kanal. Kanal duvar dibine konur, taban tek yöne eğimlidir. Büyük karo kesilmeden döşenir, eşiksiz duşa en uygun çözümdür. Derz yine azdır: B sınıfı şarttır.

Hazır duş teknesi: akrilik, emaye çelik ya da mineral döküm teknenin seramik sınıfı yoktur; üreticisi kaymaz yüzeyli seçenek sunar. Teknenin föyünde kaymazlık beyanı aranır.

Kabin zemini: duşakabinin zemini duş tabanıdır; aynı kurallar geçerlidir.

Kaygan seramik nasıl kaymaz yapılır

Kaygan bir zeminde önce sebep ayrılır. Çoğu zaman kaygan olan seramik değil, üstünde biriken filmdir.

1. 1
   Önce temizlik. Sabun ve vücut yağı, "temizler ve parlatır" yazan ürünlerin bıraktığı cila ve durulanmamış temizlik maddesi, yüzeyin pürüzünü doldurur. Kuvvetli alkali (bazik) bir temizleyiciyle film sökülünce seramik çoğu zaman eski tutuşuna döner.
2. 2
   Kimyasal pürüzlendirme. Satılan kaymazlık sıvıları seramiğin yüzeyini asitle mikroskobik düzeyde aşındırır. Tutunmayı artırır; ama yüzeyin parlaklığını ve rengini değiştirebilir, lekeyi daha kolay tutmasına yol açabilir. Cilalı ve lappato yüzeye önerilmez. Önce görünmeyen bir köşede ya da yedek karoda denenir.
3. 3
   Kaymaz bant. Uygulaması kolaydır, etkisi kesindir; ama geçicidir, kenarı kir tutar ve banyo zemininin görünüşünü değiştirir. Merdivende ve basamakta işe yarar.
4. 4
   Kaymaz boya ve kaplama. Kaymazlık tozu katılmış boya ya da reçine seramiğin üstünü örter. Seramiğin görünüşü kaybolur; kaplama zamanla aşınır.
5. 5
   Kalıcı çözüm. Duş tabanını kaymaz sınıflı seramikle yenilemek. Yalnız duş alanı sökülebilir; ama altındaki yalıtım da o noktada yeniden kurulur.

Ölçmek mümkün mü? Eğik düzlem deneyi yalnız laboratuvarda yapılır; döşenmiş zeminde uygulanamaz. Yerinde ölçüm sarkaç cihazıyla yapılır (EN 16165, sarkaç deneyi). İngiltere İş Sağlığı ve Güvenliği Kurumu (HSE), ıslak zeminde 36 ve üzeri sarkaç değerini düşük kayma riski sayar.

Paspas, terlik ve tabure: kişinin önlemleridir, zeminin değil. Duştan çıkışta emici, altı kaymaz bir paspas ve duşta oturma taburesi yaşlı ve çocuk için yardımcıdır; duş tabanının sınıfının yerini tutmaz.

Kaymaz seramik nasıl temizlenir

Kaymaz seramiğin yüzeyi pürüzlüdür; kiri pürüzün içinde tutar. Bez kiri yaymakla kalır, fırça çıkarır.

• Olağan temizlik: Seyreltilmiş alkali temizleyici yüzeye yayılır, yaklaşık 15 dakika bekletilir, aşındırıcı tanesi olmayan naylon fırçayla fırçalanır, bol suyla durulanır. Bu yöntem kaymaz seramik üreticisi Agrob Buchtal'ın havuz ve ıslak hacim temizlik rehberindendir.
• Kireç: Sert suda alkali temizleyici, asitli kireç sökücüyle dönüşümlü kullanılır. Çimento esaslı derz asitten etkilenir: derz önce suyla ıslatılır, temizlikten sonra iyice durulanır.
• Yağ ve cila: kuvvetli alkali temizleyici.
• Mat seramikte leke: lekenin türüne göre: kireç, pas ve idrar taşı için asitli; yağ için alkali; boya ve silikon kalıntısı için alkol ya da aseton.
• Doğal taş: asitli ürün kullanılmaz; taşa uygun nötr temizleyici seçilir. Ayrıntı: "Banyoda küf ve nem".

Yapılmaması gerekenler.

• Temizlik ve bakımı bir arada yapan (parlatıcı katkılı) ürün: zamanla yağlı, mumlu bir film bırakır, kaymazlığı düşürür.
• Aşındırıcı tanecikli ped ya da fırça: kaymazlığı belirgin biçimde azaltır.
• Hidroflorik asit ya da florür içeren temizleyici: çok seyreltik olsa bile seramiği aşındırır.
• Durulanmayan ürün ve dezenfektan: kalıntısı nemle birleşip kaygan bir tabaka oluşturur.

İlk temizlik: Döşemeden sonra yüzeyde kalan çimento tülü yalnız asitli çimento sökücüyle çıkar. Çimento esaslı derz önce ıslatılır, sonra bol suyla durulanır.

Kaymazlık yetmez: banyoda düşmeyi önleyen öteki kararlar

Tutunan bir zemin tek başına yeterli değildir. Duşa girişte eşik bırakılmaz ya da en aza indirilir; duş ve klozet yanında tutunma barı için duvar içinde önceden takviye bırakılır; termostatik batarya, sıcak suyun aniden gelmesini önler. Yaşlılar için banyo tutacağı, oturak ve eşiksiz giriş bu kararların parçasıdır. Ayrıntı: "Banyo tadilatı" rehberinin "Kaymaz zemin ve banyoda güvenlik" bölümü.

Bodrum'da: havuz, dış duş ve teras

• Havuz çevresi ve dış duş: çıplak ayakla ıslak zemin; B sınıfı. Havuza inen merdiven ve eğimli havuz kenarı: C. Klora ve güneşe dayanıklı, su emmesi düşük porselen seramik ya da uygun doğal taş seçilir. Havuz kenarı ve dış duşta yalıtım: "Banyo su yalıtımı nasıl yapılır".
• Teras ve dış giriş: ayakkabıyla ıslak zemin; ASR A1.5 dış giriş ve dış merdivende R11 ya da R10 ister.
• İçeri taşınan kum: sahilden dönüşte ayakta kalan kum, en kaymaz seramiği bile ince bir bilye tabakası gibi kayganlaştırır. Bahçeden ve havuzdan girişte ayak duşu ve paspas zemini korur.
• Kiralık villa ve otel: misafir banyoyu tanımaz, çoğunlukla çıplak ayaklıdır. Kamuya açık yer kuralı konuta uygulanmaz, ama aynı mantık uygulanır: duş tabanı ve ıslak zemin B.
• Tadilat takvimi: havuz kenarı ve dış zemin işi de Bodrum'un inşaat takvimine bağlıdır. Ayrıntı: "Bodrum'da inşaat yasağı: iç mekân işi takvime nasıl sığar".